Bugünün konusu yaşamı tehdit eden enfeksiyonlardan biri olan menenjit.

Öncelikle menenjitin ne olduğunu basitçe tanımlayalım. Beynimiz kafatasımızın içerisinden kendisini sarıp sarmalayan 3 farklı zarın içinde bulunuyor. Bu zarların enfeksiyon kapması durumuna menenjit diyoruz. Menenjite sebep olan enfeksiyonu yapan etkenler olarak virüsler, bakteriler ve parazitlerle karşılaşıyoruz. Bazen bir üst solunum yollarında enfeksiyondan sonra bile açığa çıkabilen bir hastalık olduğu için dikkat edilmesi gereken bir klinik tablodur. Bu yüzden her yazımda olduğu gibi bu yazımda da özellikle bu hastalığı düşündürebilecek klinik bulgular, risk faktörleri üzerinden gideceğim ki bu yazıların asıl amacı olan, sizlere bu hastalıklara karşı nasıl yaklaşılması gerektiğini anlatmayı başarabilelim.

KLİNİK BULGULAR
• 38 derece ve daha yüksek ateş, şiddetli baş ağrısı, bulantı, kusma, boyun tutulması, ensede sertlik, parlak ışığa bakmaktan kaçınma, sersemlik ve tepkisizlik

• Bilinç bulanıklığı, havale geçirme, soğuk el ve ayaklar, titreme, hızlı soluk alıp verme, eklem ve kas ağrıları, ciltte döküntüler

Yenidoğan bebeklerde de bu hastalık görülebildiği için bebeklerde de ek olarak özetlersek yüksek ateş, sürekli ağlama ve huzursuzluk, uykuya eğilim, düzgün beslenememe, vücut ve boyunda sertlik, bıngıldak dediğimiz kafa bölgesindeki henüz kapanmamış çizgilerin arasındaki bölgenin şişik olması gibi bulgular görülebilir.

RİSK FAKTÖRLERİ
Dediğimiz gibi menenjit bakteri, virüs ve parazitlerden bulaşabilir. Bu çok geniş bir mikrop ailesinin bu hastalığa yol açabildiğini gösterdiği gibi hepsini farklı karakteristikte hastalık yapabileceğini bize gösterir. Burada tek tek etkenlerin isimlerini vermeyecek olsam bile vücudumuzda doğal olarak bulunan bakteriler var biliyorsunuz. Bunların bazıları ise boğaz bölgemizde bulunuyor. Bu bakterilerin dahi menenjit yapabildiği hatta sık görülen menenjit etkenlerinden olduğu biliniyor.

BULAŞ YOLLARI
Şimdi ortada bir enfeksiyöz hastalık varsa bunun bir bulaş yolu olmalı.. Genelikle normal bir solunum yolu enfeksiyonu gibi; öksürük, hapşırma, sekresyonlar ile kirlenmiş aynı tabak-çanağı kullanmak  vb.  yollarla bulaşabilir.

RİSK FAKTÖRLERİ
Menenjit her yaşın hastalığıdır. Özellikle çocuklarda bağışıklık sistemi yeterince gelişmediği için hastalık tehlikelidir. Ancak bundan farklı olarak gençlerde ve yaşlılarda yani her yaş grubunda ciddi olabilecek bir hastalıktır. Dikkat edilmeli ve doğru tedavi edilmelidir.

Bunun yanı sıra dalağı alınmış kişilerde menenjit etkeni olan bazı etkenlere karşı biraz zayıflık oluştuğundan bu kişilerin dikkatli olması gerekmekte.

Bunun dışında her enfeksiyon hastalığında görülebileceği gibi bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler risk altında. Özellikle AIDS'li hastalar, kemoterapi gören kanser hastaları, doğuştan immun sistem yetmezliği olan kişiler gibi gruplar her daim risk altındadırlar.

KORUNMA 
Etkenlerin hepsine karşı korunmak zor olsa da, bu hastalığın önemli bir etken grubunu oluşturan ve özellikle çocuklarda etken olabilen H.influenza ve pnömokok aşıları çocuklarımıza yapılıyor.

Çocukluk çağının aşıları olarak 2, 4 ve 6 ayda uygulanan ve 1 yaş sonrası tekrarı yapılan aydan zatürre (pnömokok) aşısı ve 2, 4, 6. Aylarda yapılan ve 18. ayda tekrarı yapılan beşli karma aşı içinde yer alan Haemophilus influenza aşısı ile iki önemli menenjit etkenine karşı bebeklerde koruma sağlanır.

Bunların yanı sıra, hekiminizin tavsiyesiyle, özellikle bulaş ihtimali yüksek olan yurt, kreş, askeriye gibi yerler, Afrika kıtasına ve Hindistan bölgesine yapılacak seyahatler ve Hac ziyaretinde menenjit etkenlerinden olan meningokok aşısı yapılmaktadır.